Sayısal Medya

Bu konuyu forum bölümünde tartışın - (1) Mesaj

- EYLEM CANER

İster fotoğraf çekiyor olun ister video, baktığınız her objeden yansıyan ışığı bir şekilde bir peliküle düşüyorsunuz. Bu yazıda, bu peliküle düşürme macerası sırasında ışığın başına gelenleri ve bizim o ışık üzerinde ne gibi etkilerimiz olabileceğini göreceğiz. Yani, görüntülemenin temellerine özet bir bakış atacağız.

Fotoğraf ve videonun görüntüleme teknikleri tamamen aynıdır. Fark eden tek şey, fotoğrafta saniyede 1 kare çekilirken (genelde bir saniye sürmez ama sembolik açıdan) kameralarda bu sayı en az on, on ikidir. Kare sayıları dışında neredeyse tüm özellikleri aynıdır. Şimdi dilerseniz kısaca bu özelliklerden bahsedelim.

Görüntülemeyi planladığımız nesneden yansıyan ışının objektifimize girişinden peliküle düşene kadar üzerine etkiyen dört etken vardır:

1-    Odak uzunluğu (Focal Length)
2-    Diyafram açıklığı (Aperture Size)
3-    Enstantane (Shutter Speed)
4-    Film hızı (ISO Speed)

Görüntünün nasıl yakalandığını anlayabilmek için bu dört etkeni ve bu dört etkenin birbirlerini nasıl etkilediklerini ve nasıl beraber çalıştıklarını anlamak çok önemlidir.  Şimdi bu dört etkeni kısaca ele alalım.

1-    Odak Uzunluğu (Focal Length):

Objektifin optik merkezi ile görüntüyü düşürdüğümüz pelikül arasındaki mm cinsinden uzaklık birimidir.

Görüntü üzerinde en fazla etki yaratan birimlerden biridir. Mm cinsinden değerleri çok değişkendir ve bu değerlere göre genelde üç sınıf altında incelenirler: A) Geniş Açılı Objektifler 0-35mm (Wide Angle Lens) B) Normal Objektifler 35-65mm C) Telefoto Objektifler >65mm (Telephoto Lenses). Odak uzunlukları değişebilen objektiflere zoom objektifler denir.

Peki bu mm değerleri bizim için ne ifade etmektedir? Şekille anlatmak daha kolay olacaktır sanırım:

Geniş açı olarak değerlendirdiğimiz 0-35mm aralığında fotoğrafları incelediğimizde, adlarnın nereden geldiğini anlamak pek de zor olmuyor. Odak uzunluğu değeri büyüdükçe, daha dar bir alanı görüntülediğini, ancak buna karşın bu alanı daha büyük ve ayrıntılı görüntülediğini görebiliyoruz. Ancak odak uzunlukları arttırırken perspektife de dikkat etmek gerekir.

Fotoğrafın öznesi sabit büyüklükte tutularak, kamera nesneden uzaklaştırıldığı daha geniş bir odak uzunluğuyla çekildiği zaman perspektifin azaldığı rahatlıkla görülebilmektedir. Bunun sebebi, odak uzunluğu arttırıldıkça, objemizi büyüttüğümüz kadar arka planı da büyütmüş olmamızdır. Bunun alan derinliği üzerinde de etkileri vardır ancak bu başka bir yazının konusu.

Sitemizin konusu sayısal (digital) yöntemleri daha çok ilgilendirdiğinden burada çok büyük bir parantez açmak gerekli. Analog sistemlerde görüntü, standart olarak 35mm (43.3mm diagonal) sahip olan bir film üzerine düşürülmektedir. Ancak sayısal sistemlerde günümüz teknolojisinde bu büyüklükte bir çipler en azından pro-tüketici (prosumer) sınıfta bulunmamaktadır. Bu çiplerin diagonal uzunluklarının 43.3mm’ye bölünmesi ile kullandığımız makinenin çarpanını bulmuş oluruz. Peki bu çarpan nedir? Bu çarpan ile sayısal makinelerde kameranızı ayarladığınız mm uzaklığını çarptığınız zaman elde edeceğiniz görüntünün gerçek odak uzunluğunu bulmuş olursunuz. Örneğin Nikon fotoğraf makinelerinde bu çarpan 1.5dur (Canonlar’da 1.6). Siz 50mm bir objektif ile fotoğraf çektiğinizde elde ettiğiniz görüntü 75mmlik bir görüş açısına ve 50mmlik alan derinliğine sahip olacaktır. Sayısal kameralarda bu çarpan 4.1 altına henüz inmediğinden (prosumer sınıfta) sayısal kameralarda alan derinlikleri çok büyüktür. Yani planın çok büyük kısmı genelde nettir. Bu da amatör kısa filmcilerin en büyük problemlerinden biridir. Bunun sebebi ise görüntü düşürdüğümüz alanın küçülmesi. Yani bir nev-i görüntüye içe-zoom (zoom-in) yapmış olmamızdır. Bu konunun ayrıntılarına başka yazılarda değineceğiz. Odak uzunluklalarının özetinin özeti bu şekilde.

2-    Diyafram Açıklığı (Aperture Size):

Diyafram açıklığı çok kapsamlı ve matematiksel olarak çok karışık bir konu. Karışık olduğu kadar da önemli bir konu. Ama en basit, yalın ve yüzeysel şekilde anlatmaya çalışacağım....

(Bu yazının okunma oranı: %36 )